Bokszakken en ophangsystemen
Bokszakken behoren tot de basisinfrastructuur van veel boks-, kickboks- en MMA-clubs. Ze worden intensief gebruikt voor techniek-, kracht- en conditietraining en hebben daardoor een belangrijke plaats in de dagelijkse clubwerking.
Voor lokale besturen is het belangrijk om bij nieuwbouw, renovatie of herinrichting tijdig met de betrokken clubs te bespreken hoe bokszakken gebruikt zullen worden. Niet alleen het type bokszak is van belang, maar vooral ook het aantal gebruikers, de beschikbare ruimte en de manier waarop de zakken worden opgehangen.
Een goed gekozen ophangsysteem kan bovendien bijdragen aan het polyvalente gebruik van een zaal. Bokszakken kunnen permanent in een specifieke trainingszone hangen, via een railsysteem verplaatst worden of met andere systemen uit de vrije sportruimte verdwijnen.
Bepaal eerst het gebruik
Voor je een ophangsysteem kiest, moet duidelijk zijn hoeveel bokszakken nodig zijn en hoe ze tijdens een normale training gebruikt worden.
Bespreek daarom met de clubs hoeveel sporters doorgaans gelijktijdig aan de bokszakken trainen en welke soorten training plaatsvinden. Een club met grote trainingsgroepen heeft andere noden dan een kleinere vereniging waar slechts enkele zakken tegelijkertijd gebruikt worden.
Het aantal bokszakken bepaalt mee:
hoeveel ophangpunten nodig zijn;
hoeveel vrije trainingsruimte voorzien moet worden;
welke belasting de draagconstructie moet aankunnen;
of een vaste bokszakzone wenselijk is;
of een flexibel systeem interessanter is.
Hou ook rekening met mogelijke toekomstige groei of met andere clubs die later van dezelfde infrastructuur gebruik kunnen maken.
bokszakken
De klassieke zware bokszak of heavy bag is de meest voorkomende bokszak en kan gebruikt worden voor een brede waaier aan stoot- en traptechnieken.
Voor sporten zoals kickboksen en Muay Thai worden ook langere bokszakken gebruikt. Door hun lengte kunnen hier gemakkelijker lage trappen, knieën en andere technieken op uitgevoerd worden.
Daarnaast bestaan verschillende gespecialiseerde trainingsmiddelen, zoals uppercut bags, speed bags, double-end bags en aqua bags.
Niet ieder type gebruikt hetzelfde bevestigingssysteem. Een speed bag wordt bijvoorbeeld doorgaans aan een specifiek platform bevestigd, terwijl een double-end bag zowel bovenaan als onderaan wordt vastgemaakt.
Voor infrastructuurplanning is daarom vooral belangrijk om vooraf te weten welke soorten bokszakken en trainingsmiddelen de clubs daadwerkelijk nodig hebben.
Plaatsing en vrije ruimte
Een bokszak heeft meer ruimte nodig dan alleen de plaats waar hij hangt. Tijdens gebruik beweegt de zak en beweegt de sporter rondom de zak. Voorzie daarom voldoende vrije ruimte ten opzichte van andere bokszakken, muren, ramen, radiatoren, palen, deuren en doorgangen. Wanneer meerdere zakken naast elkaar worden geplaatst, moet er voldoende afstand zijn om verschillende sporters tegelijkertijd veilig te laten trainen.
Denk bij de inrichting daarom niet alleen in ophangpunten, maar in een volledige bokszakzone waarin zowel de sporter als de bewegende bokszak voldoende ruimte heeft.
ophangsystemen voor bokszakken
Er bestaan verschillende manieren om bokszakken op te hangen. De meest geschikte oplossing hangt af van de constructie van het gebouw, het aantal bokszakken en de mate waarin de zaal ook voor andere activiteiten gebruikt wordt.
Vaste plafond- en wandbevestiging
Bokszakken kunnen rechtstreeks aan een geschikte dragende plafond- of wandconstructie worden bevestigd. Dit is een eenvoudige en robuuste oplossing wanneer de bokszakken permanent op dezelfde plaats kunnen blijven hangen.
Bij plafondbevestiging hangt de bokszak rechtstreeks onder het bevestigingspunt. Bij wandbevestiging wordt meestal een stevige beugel gebruikt die de bokszak voldoende ver van de muur houdt om er veilig rond te kunnen trainen.
In beide gevallen moet de achterliggende constructie geschikt zijn voor de belasting. Een bokszak oefent tijdens gebruik niet alleen zijn eigen gewicht uit: door stoten, trappen en het slingeren ontstaan voortdurend dynamische krachten in verschillende richtingen.
Railsysteem
Een railsysteem is bijzonder interessant wanneer meerdere bokszakken gebruikt worden of wanneer de trainingsruimte flexibel moet blijven.
De bokszakken hangen daarbij aan een vaste railconstructie en kunnen naar de gewenste trainingspositie worden geschoven. Tijdens het gebruik worden ze op hun positie vastgezet.
Na de training kunnen de zakken naar de zijkant van de zaal of naar een voorziene parkeerzone worden verplaatst. Hierdoor komt een groot gedeelte van het vloeroppervlak opnieuw vrij zonder dat iedere bokszak volledig verwijderd en opnieuw opgehangen moet worden.
Een railsysteem kan daarom interessant zijn voor zowel gespecialiseerde vechtsportzalen als polyvalente zalen.
Bij nieuwbouw of renovatie is het sterk aangewezen om de benodigde draagconstructie vanaf de ontwerpfase mee te voorzien.
Railsysteem voor bokszakken, bokszakken individueel verplaatsen
Railsysteem voor bokszakken, katrolsysteem
Vrijstaande staalconstructie
Wanneer bevestiging aan plafond of wanden niet mogelijk is, kan ook een vrijstaande stalen constructie worden gebruikt.
Hierbij worden één of meerdere bokszakken aan een zelfstandig frame opgehangen. Dat kan interessant zijn in bestaande gebouwen waar men geen structurele bevestigingen kan of wil aanbrengen.
Een vrijstaande constructie kan ook bewust gekozen worden om meerdere bokszakken in één duidelijke trainingszone te groeperen.
Hou wel rekening met het extra vloeroppervlak dat het frame inneemt en met voldoende stabiliteit tijdens intensief gebruik.
Denk vooruit bij nieuwbouw en renovatie
Wanneer boks-, kickboks- of MMA-clubs gebruik zullen maken van een zaal, voorzie dan zo vroeg mogelijk de nodige draagpunten, rails of andere bevestigingsmogelijkheden. Achteraf structurele aanpassingen uitvoeren aan plafonds of wanden is vaak complexer en duurder.
Bespreek daarom vooraf met de gebruikers hoeveel bokszakken nodig zijn, waar de bokszakzone komt, of een vaste of flexibele ophanging gewenst is en of toekomstige uitbreiding mogelijk moet blijven.
Geluid, trillingen en polyvalent gebruik
Bokszakken veroorzaken niet alleen geluid door stoten en trappen, maar kunnen via de ophanging ook trillingen doorgeven aan wand-, plafond- of staalconstructies. Hou hier rekening mee bij de locatie van de bokszakzone en voorzie waar nodig dempende maatregelen.
In polyvalente zalen is het bovendien interessant om systemen te kiezen die andere sporten zo weinig mogelijk hinderen. Een railsysteem kan bijvoorbeeld permanent aanwezig blijven terwijl de bokszakken na gebruik naar de zijkant worden geschoven.
Meer informatie hierover vind je in de tool Polyvalente (vecht)sportzalen.