Het sportmedisch geschiktheidsonderzoek helpt vechtsporters om hun sport op een veilige en verantwoorde manier te beoefenen. Het geeft inzicht in de algemene gezondheidstoestand en brengt mogelijke risico’s bij intensieve fysieke belasting in kaart.
Deze tool biedt een overzicht van het verplichte sportmedisch geschiktheidsonderzoek voor elke actieve risicovechtsporter. Je leest waarom dit onderzoek nodig is, hoe vaak je je moet laten onderzoeken, wat het precies inhoudt en bij welke arts je terechtkan.
Onze richtlijnen zijn gebaseerd op de kwaliteitsstandaard voor het sportmedisch geschiktheidsonderzoek. Deze standaard is te raadplegen via de website van Sport Vlaanderen. De richtlijnen zijn specifiek afgesteld op de beoefening van risicovechtsporten door de artsen in onze Medische Commissie Risicovechtsporten. Sportieq maakte daarnaast een toegankelijke vertaling en biedt heldere basisinformatie over wat een sportmedisch geschiktheidsonderzoek inhoudt, waarom het belangrijk is en wat de richtprijs is. Meer informatie hierover vind je op deze pagina.
Waarom is een sportmedisch onderzoek verplicht?
Een sportmedisch onderzoek kadert binnen een veilige sportomgeving en heeft als doel:
- gezondheidsrisico’s tijdig op te sporen
- de sporter op een verantwoorde manier te laten deelnemen
- clubs en trainers te ondersteunen in een veilige omkadering
Binnen de vechtsporten blijft een sportmedisch onderzoek een belangrijk onderdeel van een veilige sportbeoefening, zowel voor competitieve als recreatieve sporters. Ook buiten competitie kunnen er tijdens trainingen en sparring contactmomenten optreden, waaronder hoofdimpact. Daarnaast kan de fysieke belasting tijdens trainingen hoog oplopen, met een aanzienlijke belasting van het hart- en vaatstelsel, zelfs zonder direct (hoofd)contact.
Een sportmedisch onderzoek helpt om deze risico’s beter in kaart te brengen en draagt bij aan een verantwoorde sportbeoefening. Het maakt deel uit van een bredere veilige sportomkadering, waarbij clubs en federaties een belangrijke rol spelen in het bewaken van de gezondheid van hun sporters.
Frequentie van het sportmedisch geschiktheidsonderzoek
Deze tijdslijn geeft een duidelijk overzicht van de verplichte sportmedische geschiktheidsonderzoeken voor risicovechtsporters. Ze toont op welke leeftijd een onderzoek nodig is, wanneer het onderzoek wordt aangevuld met een rust-ECG en hoe vaak het onderzoek moet worden herhaald. Zo kunnen sporters eenvoudig nagaan hoe vaak je je moet laten onderzoeken.
- Dit onderzoek is verplicht voor elke risicovechtsporter, ook als je geen competitie doet.
- Een eerste onderzoek doe je altijd bij je eerste aansluiting.
- Op enkele sleutelmomenten wordt de basisinhoud van dit onderzoek aangevuld met een hartonderzoek, een rust-electrocardiogram (rust-ECG). Hoe zit het precies in elkaar qua frequentie en rust-ECG?
- Sluit je voor 14 jaar aan dan doe je je een onderzoek op het moment van aansluiten (bv. 6 jaar, of 13 jaar) zonder rust-ECG. Een tweede onderzoek volgt op 14 jaar mét rust-ECG.
- Sluit je op 14 jaar aan, dan doe je je onderzoek op 14 jaar mét rust-ECG. Een tweede onderzoek volgt op 18 jaar, mét ECG indien je intensief sport.
- Sluit je tussen 15 en 17 jaar aan, dan doe je je onderzoek op het moment van aansluiten, mét rust-ECG. Een tweede onderzoek volgt op 18 jaar, mét ECG indien je intensief sport.
- Sluit je op 18 jaar of later aan, dan doe je je onderzoek mét rust-ECG
- Vanaf 18 jaar herhaal je je onderzoek om de 4 jaar als recreatieve sporter, en om de 2 jaar als competitieve sporter, zonder rust-ECG
- Sport je op je 40ste nog steeds intensief, dan herhaal je je onderzoek op die leeftijd nog een keer mét rust-ECG, én een bijkomend inspanningsonderzoek.
- Krijg je een rust- en hersteltijd na een hoofdimpact opgelegd door een arts? Dan moet je een beperkte versie van dit onderzoek laten afnemen, gefocust op je neurologisch functioneren, voordat je terug start met contacttraining. Dit is geen klassiek sportmedisch geschiktheidsonderzoek: hier lees je meer over wanneer dit van toepassing is en wat dit inhoudt.
Onderdelen van het onderzoek
Vragenlijst
Om zo efficiënt mogelijk te werk te gaan, is het zeer sterk aangeraden om als sporter vooraf de gratis digitale Sportkeuring.be-vragenlijst in te vullen: https://www.sportkeuring.be/. Deze vragenlijst brengt je persoonlijke en familiale medische voorgeschiedenis in kaart, onder andere:- eerdere medische problemen;
- klachten tijdens inspanning;
- familiale voorgeschiedenis, bijvoorbeeld hartproblemen.
Als je vechtsport niet in de lijst met sportkeuzes staat, kan je “Andere risicovechtsport (vechtsporten waar slagen of stoten op het hoofd mogelijk zijn)” aanduiden. Je vult de vragenlijst best op voorhand in en bezorgt de resultaten aan je arts, of je drukt ze af en neemt ze mee naar je afspraak. Zo bespaar je tijd tijdens het onderzoek zelf. Opgelet: Het is belangrijk dat je in het formulier onder “reden” de optie “vraag van mijn sportorganisatie” aangeeft. Indien dit niet gedaan wordt kom je uit op een vragenlijst voor andere sporten met een systeem van kleurencodes die niet van toepassing is voor risicovechtsporters en verwarring kan veroorzaken.
Lichamelijk onderzoek
Tijdens het lichamelijk onderzoek beoordeelt de arts of je veilig kan sporten.
Dit omvat onder andere:
- Cardiovasculair onderzoek: controle van hart en bloeddruk en éénmalig het rustelektrocardiogram vanaf 14 jaar
- Ademhalingsstelsel: evaluatie van de longfunctie
- Neurologisch onderzoek: controle van reflexen, coördinatie en evenwicht
- Bewegingsstelsel: evaluatie van spieren en gewrichten
- Algemene fysieke toestand: inschatting van de algemene conditie
- Bijkomende specifieke elementen: bijvoorbeeld of je een aangepast mondstuk nodig hebt als je een beugel draagt
Bij welke arts kan je terecht voor het onderzoek?
We raden sterk aan dat dit sportmedisch geschiktheidsonderzoek wordt uitgevoerd door een arts met affiniteit met vechtsporten.
Op onze lijst met keuringsartsen geven we een overzicht van zo’n artsen met een link met één of meerdere vechtsporten. Heeft de arts daar bovenop ook een VASO-licentie, dan weet je zeker dat het gebruikte protocol voor het onderzoek in lijn ligt met de wetenschappelijk onderbouwde aanbeveling voor dit type onderzoeken, zoals opgesteld door SKA.